Yükleniyor...
Risale-i Nur
Eserler

Birinci Mes'ele: Sual: Bu âyetin işaretinden anlıyoruz ki, arzdaki her şey beşerin istifâdesine âittir. Halbuki bir tek insanın, meselâ Zeyd'in koca arzın herbir eczâsından istifâdesi nasıl tasavvur edilebilir? Habîb ve Ali, Bahr-i Muhît-i Kebîr'de bir adanın ortasındaki bir dağın ücra bir köşesindeki bir taştan nasıl istifade edecek? Zeyd'in malı Amr'ın istifâdesine nasıl verilebilir?

Zîrâ bu âyet, diğer kardeşleriyle beraber, her şeyin tevzîât olmaksızın her bir ferde âit olduğunu bildiriyor.

Ve kezâ, güneş ve ay gibi büyük cirimler nasıl Zeyd ile Amr'a âit olabilirler? Çünkü onların onlardan istifâdeleri pek cüz'îdir. Hem zararlı şeyler nasıl beşerin istifâdesi için olabilir? Zîrâ Kur'ân'da mücâzefe olamaz. Belâgat-i hakîkiyesine mübâlağa yakışmaz. Elcevab: O tahkîkātı altı noktada izâh edeceğiz. Birinci Nokta: Aşağıda beyan edildiği gibi, hayatın öyle bir hâsiyeti vardır ki, hayat cüz’ü küll, cüz’îyi küllî, ferdi nev‘, mukayyedi mutlak, bir şahsı bir âlem gibi kılar. Binâenaleyh, tek bir insan, “Dünya benim evimdir. Dünyadaki envâ‘ benim kavmimdir ve benim aşîretimdir. Ve bütün eşyâ ile muârefem ve münâsebetim vardır” diyebilir. İkinci Nokta: Bilirsin ki, âlemde sâbit bir nizâm vardır. Muhkem bir irtibât vardır. Ve dâimî düstûrlar, esaslı kanunlar vardır. Bu i‘tibârla âlem, bir saat veya mun­tazam bir makine gibidir. Her bir çarkın, her bir vidanın ve her bir çivinin, makinenin nizâm ve intizâmında bir hissesi ve makinenin netice ve fâidelerinde bir te’sîri olduğu gibi, ehl-i hayat için de ve bilhassa beşer için de bir fâidesi vardır. Üçüncü Nokta: Aşağıda işiteceğin gibi, istifâdede müzâhamet ve münâkaşa yoktur. Nasıl ki Zeyd diyebilir: “Şems benim lâmbamdır. Dünya benim evimdir.” Amr da öyle diyebilir. Aralarında münâkaşa da olmaz. Evet, Zeyd, meselâ dünyada tek farz edilirse istifâdesi nasılsa, bütün insanlar içinde iken istifâdesi de yine öyledir. Ne fazla olur ve ne de noksân olur. Yalnız gāreyne âit olan kısım müstesnâdır. Zîrâ yiyecek ve içecek vesâir şeylerde münâkaşa olur.